Netzwerk von Rechtsanwälten
31.08.2016
De cao nr. 41bis over de borgtocht is algemeen verbindend verklaard!

Een koninklijk besluit dat op 22 augustus 2016 in het Belgisch Staatsblad verschenen is verklaart de collectieve arbeidsovereenkomst (cao) nr. 41bis, gesloten in de Nationale Arbeidsraad (NAR), algemeen verbindend. Deze cao actualiseert de bepalingen van de cao nr. 41 betreffende de borgtocht omdat ze niet langer stroken met de wetswijzigingen nu het eenheidsstatuut tussen arbeiders en bedienden een feit is.

De nieuwe bepalingen zijn voortaan van toepassing op de werkgevers en werknemers die onder de werkingssfeer van deze overeenkomst vallen.

Het principe van de borgtocht

Sommige werknemers aan wie de werkgever materiaal of geld toevertrouwt voor de uitvoering van hun werk moeten in ruil daarvoor een "borgtocht" storten als waarborg. Die verplichting moet vermeld staan in een cao of, bij gebreke daarvan, in een algemeen verbindend verklaarde cao gesloten in de NAR. Dat is het geval van de cao nr. 41bis waarover we het in dit artikel hebben.

De cao nr. 41 regelt de modaliteiten van die borgtocht. Zo bepaalt zij onder meer dat de werknemer die voor onbepaalde tijd in dienst genomen is ertoe gehouden kan zijn een borgtocht te verstrekken voor zover:

•de omvang van de voorraden, goederen, sommen of waarden die aan die werknemer toevertrouwd zijn, ten minste gelijk is aan één maand loon;

•en hij één van de volgende functies uitoefent: filiaalhouder, handelsvertegenwoordiger, kassier verbonden aan een boekhoudkundige dienst, depothouder, handelsagent die in België een buitenlandse onderneming vertegenwoordigt.

De cao nr. 41bis brengt de nodige wetswijzigingen aan in de cao nr. 41 voor wat het bedrag van de borgtocht en de jaarlijkse aanpassing ervan betreft.

Een 'autonome' norm ...

Het bedrag van de borgtocht wordt vastgelegd op basis van het jaarloon van de werknemer. De cao nr. 41 preciseerde dat dit bedrag schommelt naargelang het loon al dan niet meer dan 811 000 BEF bedraagt. Dat bedrag stemt overeen met de loongrens voorzien in de wet van 3 juli 1978 betreffende de arbeidsovereenkomsten die als basis diende voor het bepalen van de proefperiode van de bedienden. Welnu, deze bepaling van de wet van 1978 over de proefperiode werd op 1 januari 2014 afgeschaft. De wettelijke grondslag is dus verdwenen.

Daarom behoudt de cao nr. 41bis dit 'spilloon' in de cao 41 als 'autonome norm', maar maakt meteen van de gelegenheid gebruik om het in euro om te rekenen volgens de afrondingsregels van de cao nr. 78. Zo bedraagt het 39 824 euro op 1 januari 2016.

Concreet stemt het bedrag van de borgtocht overeen met maximum:

•1 maand loon als het jaarloon ten hoogste 39 824 euro bedraagt;

•3 maanden loon als het jaarloon meer dan 39 824 euro bedraagt.

... en een 'eigen' berekeningswijze

Dat loonbedrag wordt jaarlijks aangepast door de NAR volgens een eigen berekeningswijze die de cao nr. 41bis inlast in de cao nr. 41. Deze berekeningswijze gaat uit van die welke beschreven staat in de wet betreffende de arbeidsovereenkomsten waarnaar de cao 41 vroeger verwees. Maar omdat, zoals gezegd, ook hier de juridische grondslag weggevallen is, heeft deze verwijzing geen nut meer.

Zo voegt de cao nr. 41bis er expliciet aan toe dat het loon elk jaar aangepast wordt 'aan het indexcijfer van de regelingslonen voor bedienden van het derde trimester overeenkomstig de volgende formule: het nieuwe bedrag is gelijk aan het basisbedrag vermenigvuldigd met het nieuwe indexcijfer en gedeeld door het aanvangsindexcijfer'.

De nieuwe cao legt bovendien de verschillende elementen van deze formule vast.

De NAR publiceert elk jaar het aangepaste bedrag op zijn website.

Inwerkingtreding

De bepalingen van de cao nr. 41bis zijn retroactief van toepassing sinds 1 januari 2016. Ze is gesloten voor onbepaalde tijd. Het koninklijk besluit dat de cao nr. 41bis algemeen verbindend verklaart, wordt op zijn beurt van kracht op 1 september 2016.

Bron:Koninklijk besluit van 15 juli 2016 waarbij algemeen verbindend wordt verklaard de collectieve arbeidsovereenkomst nr. 41 bis van 13 april 2016, gesloten in de Nationale Arbeidsraad, tot wijziging van de collectieve arbeidsovereenkomst nr. 41 van 25 maart 1986 betreffende de borgtocht, BS 22 augustus 2016.